Raymond Queneau
ESTILO ARIKETAK
RAYMOND QUENEAU
(Le Havre 1903 – Paris 1976)
Idazle, filologo eta matematikari frantsesa, umoristaren maskarapean,
XX. mendearen erdialdean, bai hitz lauz eta bai hitz neurtuz egin
izan diren literatur lanik bikainenetako batzuk sortu zituena.
Encyclopédie de la Pléiade ospetsuaren zuzendari
izan zen, eta OULIPO taldearen sortzaile eta kide funtsezko.
Surrealismoaren bideetatik abiaturik, laster
utzi zuen alde batera joera hori, eta umoreaz eta ironiaz baliatuz,
eta hizkuntzari eta literaturari buruz egindako hausnarketen ondorioz,
lan bikainak eman zituen poesian, narrazioan eta saiakeraren arloan.
Aipagarria da haren lanetatik euskaraz argia ikusi duen bakarra,
Zazie metroan eleberria. Hori da haren obretatik ezagunena, film
arrakastatsu ere bihurtu zelako, besteak beste.
Estilo-ariketak da, ordea, han eta hemen harrerarik gartsuena
izan duena, zalantzarik gabe, eta literaturari buruz Queneauk
zuen jarreraren aldetik adierazgarriena.
RAYMOND QUENEAU
Estilo-ariketak. Istorioa behin eta berriz kontatzen zaigu, idazkuntzan
erabili ohi diren modu eta baliabideetako zenbait erabiliz. Hemen
aurkituko du irakurleak kontakizun berbera hiru literatur genero
nagusietan kontatua (epikoa, lirikoa, dramatikoa), zenbait figura
erretorikoren arabera moldatua edo OULIPO taldeak testu-eraldaketarako
proposatutako baliabideez emana. Parodia hitza erabili beharra
dago liburu honen ezaugarriak azaltzerakoan. Esperimentalismoa
ere erabili izan da. Baina jolas-literatura da hau batez ere.
Hizkuntzak eta hizketak ematen dituzten aukerekin jostaketan dihardu
idazleak, eta jolaserako gogoa jartzen digu besteoi. Ariketa hauen
itzulgarritasuna eztabaidagai izan da aspaldidanik. Raymond Queneauk
berak, ordea, ez zuen inolako zalantzarik horretaz: liburu hau
omen zen berak sortutakoen artetik itzulia ikustea gogokoen zuena.
Har dezala, beraz, gure omenaldi apal hau.
XABIER OLARRA
ESTILO ARIKETAK BLOG-A